Шороон орд

Монгол улсад 100 гаруй ил болон далд уурхай бүртгэгдээд байгаа бөгөөд тэдгээр нь нийт 157 тонн нөөцтэйгөөс 98 тонн нь ил уурхайд, 59 тонн нь далд уурхайд тус тус агуулагдаж байна. 200 гаруй ил болон далд уурхайн газруудаас жилд ойролцоогоор 11,000 кг алт олборлон гаргадаг. Монгол орны алтны нөөц нь нутгийн төв болон зүүн өмнөд хэсгийн аллювийн ордуудад элбэг байдаг.

Монгол улсын уурхайн дийлэнхи нь шороон орд буюу ил уурхай бөгөөд урьд өмнө нь байсан орд газраас тэр дундаа гол, горхины ойролцоох элс, хайрганаас алт олборлодог. Хууль ёсны ил уурхайн олборлолтоор жилд ойролцоогоор 500,000 унц алт гаргаж авдаг буюу манай орны ДНБ-ний 15 хувийг эзэлдэг байна. Манай оронд 100,000 гаруй хүн хууль бусаар бичил гар аргын алт олборлолт эрхэлж байна гэсэн тоо баримт байдаг бөгөөд үүнээс 73% нь ил уурхайд ажиллаж байна.

Ил аргын олборлолт явуулахад тусгай газар малтагчаар малтлага хийж металл агуулсан хэсгийг нь угаах төхөөрөмжүүд ашиглан угааж салгаж авдаг байна.. Бичил уул уурхайн үйл ажиллагаанд уурхайчид уурхайн цооног ухах буюу нягтраагүй элс хайргыг ухан туннель гаргадаг аж. Энэ нь голын эрэг орчим ухсан олон нүх, туннелтэй холбогдох бөгөөд байгаль орчин, гол усны экосистемд үлэмж ихээр нөлөөлдөг байна. Түүнчлэн энэ төрлийн үйл ажиллагаа нь хүний амь насанд маш халтай бөгөөд хэд хэдэн удаагийн туннелийн нуралтын улмаас олон хүн амиа алдаж байсан байна.